2012-11-7/25: Ulysses in 3 voorstellingen (Theater Branoul, Den Haag)

De makers van VERS van BRANOUL! brengen met drie jonge toneelschrijvers Ulysses, het meesterwerk van James Joyce, in drie voorstellingen naar Literair Theater Branoul. Een verrassende inkijk in een oude klassieker, van 7 tot en met 25 november.

De voorstellingen, opgezet in samenwerking met toneelschrijfhuis De Kosmonaut en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, zijn geschreven door Ninke Overbeek, Joep van Helden en Tosca de Jong, en worden geregisseerd door onder meer Jos Nargy en Frank Siera.

VERS van BRANOUL! is een talentontwikkelingstraject voor jonge makers. Toneelschrijfhuis De Kosmonaut werkt sinds 2011 samen met Branoul en biedt jonge toneelschrijvers een podium.

Van 7 t/m 11, 14 t/m 18, en 21 t/m 25 november vinden de voorstellingen plaats om 20.30 uur (op de zondagen om 14.00 uur).

Kaarten kosten € 17,50 (regulier) / € 14 (Vrienden) / € 8 (Studenten-CJP) / € 15 (Uitpas) / € 8,50 (Ooievaarspas) en zijn telefonisch, via e-mail (theater@branoul.nl) of via het formulier op de website van Branoul te reserveren.

Meer informatie: Literair Theater Branoul

Overpeinzingen bij Ithaca voor Sjimmie

Als je naar een theatervoorstelling gaat die Ulysses heet met als ondertitel ‘Eén boek, drie stukken’ in het literair theater Branoul, verwacht je op het toneel één of twee personages uit het beroemde meesterwerk van de Ierse schrijver James Joyce. Misschien zelfs drie. Namelijk Leopold Bloom, de joodse advertentiecolporteur die op donderdag 16 juni 1904 de hele dag doelloos door Dublin zwerft. Als een hedendaagse Odysseus. En Stephen Dedalus, de jonge dichter en schrijver, die ook dwalende is door de hoofdstad van Ierland en die aan het eind van de roman door Bloom mee naar huis wordt genomen om daar na een avond te hebben gezopen te ontnuchteren. En wie het boek goed kent, hoopt op de ontboezemingen van Leopolds vrouw, de vaudevillezangeres Molly Bloom die tijdens de afwezigheid van haar man met haar impresario is vreemd gegaan.

Niets van dat alles. Althans, niet in de eerste voorstelling van het drieluik die ik vrijdag 9 november heb gezien en die Ithaca, voor Sjimmie heet. Het ontroerende stuk is geschreven door Ninke Overbeek, strak geregisseerd door Frank Siera en mooi muzikaal ondersteund door Luke Deane. Roy Balthus en Rosa Braber spelen twee personages die zijdelings voorkomen in Ulysses. In het boek is er geen enkele aanwijzing dat deze twee personages elkaar kennen. In het verhaal van Ulysses wordt de naamloze blinde pianostemmer door Leopold Bloom naar de andere kant van de straat geholpen. Gerty MacDowell is een jonge manke vrouw van wie we niet veel meer weten dan dat ze geen vrijers kan vinden en stiekem verliefd is op een anonieme jonge Trinitystudent. Bloom wordt heel erg opgewonden van haar als zij hem aan het strand op afstand onder haar rok laat gluren terwijl zij naar vuurwerk kijkt.

Maar al deze details doen er niet toe in dit stuk. Sterker nog, ze leiden af van het mooie kwetsbare verhaal van het manke meisje en de blinde jongen. Sjimmy en Gerty houden van elkaar, hebben elkaar nodig, maar verlangen naar anderen en een ander leven. Gerty fantaseert over Bloom als de mysterieuze man die zij vanaf het strand heeft gezien. En de blinde jongen droomt dat Stephen zijn leraar wordt omdat hij in hem diepe filosofische wijsheden vermoedt. Het manke en blinde duo volgt Leopold en Stephen naar Blooms huis en nemen hun activiteiten waar, ongeveer zoals ze beschreven zijn in de Ithaca episode van de roman.

Ithaca, de op één na laatste episode van Ulysses is één van de lastigste teksten omdat deze in pseudowetenschappelijke stijl is geschreven en de vorm heeft van vragen en complexe antwoorden. Het publiek in Branoul merkt hier weinig van. Zo nu en dan is er een monoloog die is aan deze episode is ontleend, maar de meeste tekst staat los van Joyces werk.

Het stuk gaat niet over Bloom en Dedalus en al helemaal niet over Molly. Ben ik als Joyceliefhebber misleid? Misschien, maar ik heb het geen bezwaar gevonden. Ik ben verleid om het verhaal vanuit een totaal onverwacht gezichtspunt te bekijken. Het verhaal van Overbeek vond ik boeiend en ik heb genoten van het spel van de twee jonge acteurs en hun dialogen. Toneelspel waarin het plezier van het spelen met woorden op de voorgrond mocht staan. Benieuwd naar deel 2.

Ruud Hisgen