Niet lang geleden kondigde Amazon de komst aan van zowel de Kindle Fire, een tablet waarmee de concurrentie met Apple's iPad wordt aangegaan, als een nieuwe reeks e-readers, die zich voornamelijk door middel van een touch-screen onderscheiden van de met volledig toetsenbord uitgeruste voorgangers. Enkele weken daarvoor bestelde ik de Kindle 3 (inmiddels hernoemd naar "Kindle Keyboard"). Gezien deze recente ontwikkelingen bij Amazon, is het apparaat, dat sinds augustus vorig jaar verkocht wordt, eigenlijk alweer ouderwets te noemen.
Waarom een e-reader?
Het lezen van langere teksten waarbij enige immersie gewenst is, gaat mij niet goed af wanneer deze op een beeldscherm staan. Mijn ervaring is dat het felle licht met de schrille contrasten na korte tijd al ongemak aan de ogen bezorgt. Zodra ik wegkijk, merk ik dat de projectie tijdelijk in mijn oogvlies is gebrand. Bovendien ben ik genoodzaakt het toetsenbord en/of de muis te gebruiken om verder te komen in het verhaal.
Minstens zo afleidend is de veelvoud aan mogelijkheden die de gemiddelde PC of laptop te bieden heeft. Lezend vanuit een internet browser, ben je doorgaans slechts één muisklik verwijderd van het controleren van e-mail, nieuws en dergelijke, en helaas kan ik die verleiding niet altijd weerstaan.
Dat is tegelijkertijd de reden dat ik geen behoefte heb aan een tablet, zoals de iPad of de nieuwe Kindle Fire, die veel functies van een PC over hebben genomen, maar daarbij ook als e-reader willen functioneren. Een relatief eenvoudige e-reader, zoals de Kindle 3, beperkt zich daarentegen grotendeels tot het doorbladeren van een digitale tekst. Ook de aanvullende mogelijkheden, zoals een woordenboek en een zoekfunctie, staan veelal in dienst van het lezen.
Omdat ik niet graag van een beeldscherm lees, ben ik vaak genoodzaakt om documenten uit te printen, zodat ik ze in alle rust kan lezen. Dat kost veel papier en inkt. Zonde, want deze teksten hoef ik meestal niet te bewaren, en belanden na het lezen al snel bij het oud papier.
Een vergelijkbare gedachte is dat ik veel literaire teksten wel eens zou willen lezen, maar niet per se in boekvorm aan mijn collectie hoef toe te voegen. Daar komt bij dat sommige, met name oude literatuur, vaak niet langer in boekhandels of bibliotheken verkrijgbaar is. De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) en Project Gutenberg zijn twee archieven die uitkomst bieden, door een schat aan digitale bestanden aan te bieden, die je eenvoudig, via USB of een draadloze internetverbinding, naar een e-reader kunt kopiëren.
Ten slotte was ik benieuwd naar dit ‘nieuwe’ medium, en de manier waarop het probeert de traditionele leeservaring te evenaren.
Waarom een Kindle?
Toegegeven, ik ben al jaren een trouwe en tevreden klant van Amazon, en vertrouw er inmiddels blind op dat ze goede producten leveren. Dat neemt niet weg dat ik Barnes & Noble, producent van de Nook ereader, waarmee ik de Kindle vooraf heb vergeleken, net zo goed in staat acht om een goed product te ontwikkelen. Ik heb daarom mijn keuze vooral bepaald aan de hand van de geboden functies en het beoogde gebruiksgemak van beide apparaten, die zich met name qua prijs onderscheiden van andere merken.
De Nook en de Kindle 3 kosten beide $139. Import- en verzendkosten inbegrepen, betaalde ik 140 euro voor de Kindle, die helaas alleen vanuit de Verenigde Staten verstuurd kan worden. Vind je het geen probleem om advertenties op het scherm van je e-reader te krijgen zodra je deze niet gebruikt, dan kun je kiezen voor de ongeveer 30 euro goedkopere “Kindle with Special Offers”.
Beide apparaten hebben een scherm met een diameter van 6 inch (ongeveer 15 centimeter) en kunnen met een lokaal draadloos netwerk (Wi-Fi) verbonden worden. De Kindle is er ook in een iets duurdere 3G variant, waarmee je niet alleen met Wi-Fi, maar ook via een wereldwijd mobiel netwerk toegang tot het internet hebt, zonder bijkomende abonnementskosten.
Het grootste verschil tussen de twee e-readers ligt in het feit dat de Kindle 3 met een fysiek toetsenbord werkt, waar de Nook over een touchscreen beschikt, zoals ook de nieuwere e-readers in de Kindle-serie van Amazon. Om die reden is de Kindle 3 meer rechthoekig van vorm, vergelijkbaar met een gemiddelde paperback. Hij weegt ongeveer 250 gram, is 8.5 mm dun, en meet 19 bij 12 cm.
Het toetsenbord wordt relatief weinig gebruikt, maar mijn ervaring met touchscreen is dat je al snel per ongeluk iets teweeg brengt op het scherm, en er meer vertraging zit tussen input (aanraking met je vinger) en output (het resultaat op het scherm). Dat is de voornaamste reden waarom ik voor de Kindle Keyboard gekozen heb.
Om een idee te krijgen van hoe de Kindle in de hand ligt, kun je een doorsnee paperback vastpakken, rekening houdende met het feit dat je je vingers vrij weg houden van een groot deel van de voorkant.
Electronic ink
Net als de Nook, maakt de Kindle gebruik van electronic ink technologie. Deze ‘elektronische inkt’ maakt korte metten met het in oudere e-readers veelgebruikte LCD-scherm, dat niet alleen licht geeft, maar ook reflecteert, waardoor tekst moeilijk leesbaar kan zijn, vooral bij zonlicht. Met electronic ink wordt de ervaring van het lezen van een papieren boek in grote mate geëvenaard. Bovendien hoeft het scherm niet constant ververst te worden, zoals bij computerschermen het geval is. Daardoor kan een statisch beeld weergeven worden, zonder dat het apparaat stroom verbruikt.
Het nadeel hiervan is dat de overgang van het ene beeld naar het andere, bijvoorbeeld bij het ‘bladeren’ door een document, gepaard gaat met een merkbare vertraging van ongeveer een halve seconde, waarbij het scherm even zwart wordt, om vervolgens het nieuwe beeld te kunnen tonen. Met de groeiende populariteit zal deze beperking waarschijnlijk snel verdwijnen in nieuwere generaties e-readers. Ik heb het niet als storend ervaren.
Bestandsformaten
Wel storend is het gebrek aan ondersteuning voor EPUB, het standaard bestandsformaat waarin e-books uit de meeste (Nederlandse) webwinkels geleverd worden. Het is daarom niet mogelijk om e-books van bijvoorbeeld Bol.com op je Kindle te gebruiken, zonder deze eerst met speciale software om te zetten naar een formaat dat wel ondersteund wordt. Omdat ik veelal Engelse literatuur lees, en vooralsnog niet van plan was om relatief dure elektronische boeken in een webwinkel te kopen, heb ik dit nog niet als een obstakel ervaren, maar het is wel het grootste nadeel aan dit apparaat.
De Kindle 3 biedt ondersteuning voor o.a. de bestandsformaten PDF en DOC(X), alsook MP3 en AA(X) voor luisterboeken. Hiervoor is 4GB aan schijfruimte beschikbaar. Bestanden kunnen via de Kindle Store, e-mail of een USB-kabel naar je Kindle gekopieerd worden.
Functies
De basis van de Kindle 3 is de eigen bibliotheek, waarin alle opgeslagen documenten terug te vinden zijn. Met behulp van het toetsenbord selecteer je een tekst en heb je toegang tot enkele experimentele functies, zoals de zeer basale internet browser. Heb je een tekst geopend, dan kun je via datzelfde toetsenbord de lettergrootte en -helderheid aanpassen. Verder kun je de tekst doorzoeken, passages markeren, en de cursor bij een woord plaatsen om de definitie uit het Engelstalige woordenboek weer te geven. Zowel links als rechts van het scherm zijn twee knoppen geplaatst om snel een eenvoudig voor- en achteruit door een tekst te bladeren.
De ingebouwde MP3-speler is eveneens experimenteel, maar werkt verrassend goed, en de Kindle produceert geluid van een kwaliteit die ik er niet van had verwacht. Een laatste experimentele functie is text-to-speech, waarmee je een Engelse tekst kunt laten ‘oplezen’.
Wanneer je de e-reader ‘uit’ zet, of enige tijd niet gebruikt, verschijnt er een tekening van een bekende auteur of een andere aan literatuur gerelateerde afbeelding op het scherm, als ware het een screensaver, om de batterij te sparen.
Literatuur lezen op een e-reader
Ik nam de proef op de som met “Eve’s Diary”, een kort verhaal van Mark Twain, beschikbaar via Project Gutenberg. Een nadeel van deze gedownloade teksten is dat de opmaak niet optimaal is voor een ereader. Waar een gekocht e-book speciaal is ontwikkeld voor e-readers, missen teksten uit digitale bibliotheken veelal aandacht voor opmaak, en kunnen ze er daarom rommelig uitzien. In dit verhaal wordt elke pagina met tekst bovendien afgewisseld met een relevante afbeelding, een effect dat verloren gaat op een e-reader, die per keer maar één pagina kan weergeven.
De immersie die ik mis bij het lezen van literaire teksten op een beeldscherm, vind ik grotendeels terug bij de e-reader. De weergegeven tekst is prettig om te lezen, en het digitaal ‘bladeren’ door het verhaal went al snel. Het woordenboek is een prettige aanvulling, omdat het relatief weinig tijd kost om een definitie te verkrijgen. Het toevoegen van een bladwijzer, notitie of markering, heb ik nog maar zelden gebruikt. Het zijn functies die allicht niet kunnen ontbreken, maar daarmee de papieren bladwijzer, de pen en de markeerstift nog niet evenaren.
Het vereist wellicht enige gewenning, maar die onwennigheid duidt mijns inziens ook op een werkelijk gemis: de intimiteit met een papieren boek, waarin alle pagina’s, letters, bladwijzers, notities en onderstrepingen tastbaar blijven. Dat een verhaal niet verdwijnt in een ondoorzichtig apparaat vol met tientallen andere verhalen, maar begint en eindigt bij de voor- en achterkaft, en je derhalve aan dat verhaal een tastbare herinnering hebt.
De e-reader is, gezien de genoemde voordelen, een waardige toevoeging aan het arsenaal van de literatuur. Het biedt een relatief prettige leeservaring voor digitale teksten, voor casual reading, waarbij ik minder waarde hecht aan het ‘hebben van’ of de leeservaring an sich. Of ik de Kindle veel zal gebruiken voor het lezen van literaire teksten, zal de tijd leren, maar ik blijf voorlopig nog papieren boeken kopen.
Waarom een e-reader?Het lezen van langere teksten waarbij enige immersie gewenst is, gaat mij niet goed af wanneer deze op een beeldscherm staan. Mijn ervaring is dat het felle licht met de schrille contrasten na korte tijd al ongemak aan de ogen bezorgt. Zodra ik wegkijk, merk ik dat de projectie tijdelijk in mijn oogvlies is gebrand. Bovendien ben ik genoodzaakt het toetsenbord en/of de muis te gebruiken om verder te komen in het verhaal.
Minstens zo afleidend is de veelvoud aan mogelijkheden die de gemiddelde PC of laptop te bieden heeft. Lezend vanuit een internet browser, ben je doorgaans slechts één muisklik verwijderd van het controleren van e-mail, nieuws en dergelijke, en helaas kan ik die verleiding niet altijd weerstaan.
Dat is tegelijkertijd de reden dat ik geen behoefte heb aan een tablet, zoals de iPad of de nieuwe Kindle Fire, die veel functies van een PC over hebben genomen, maar daarbij ook als e-reader willen functioneren. Een relatief eenvoudige e-reader, zoals de Kindle 3, beperkt zich daarentegen grotendeels tot het doorbladeren van een digitale tekst. Ook de aanvullende mogelijkheden, zoals een woordenboek en een zoekfunctie, staan veelal in dienst van het lezen.
Omdat ik niet graag van een beeldscherm lees, ben ik vaak genoodzaakt om documenten uit te printen, zodat ik ze in alle rust kan lezen. Dat kost veel papier en inkt. Zonde, want deze teksten hoef ik meestal niet te bewaren, en belanden na het lezen al snel bij het oud papier.
Een vergelijkbare gedachte is dat ik veel literaire teksten wel eens zou willen lezen, maar niet per se in boekvorm aan mijn collectie hoef toe te voegen. Daar komt bij dat sommige, met name oude literatuur, vaak niet langer in boekhandels of bibliotheken verkrijgbaar is. De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) en Project Gutenberg zijn twee archieven die uitkomst bieden, door een schat aan digitale bestanden aan te bieden, die je eenvoudig, via USB of een draadloze internetverbinding, naar een e-reader kunt kopiëren.
Ten slotte was ik benieuwd naar dit ‘nieuwe’ medium, en de manier waarop het probeert de traditionele leeservaring te evenaren.
Waarom een Kindle?
Toegegeven, ik ben al jaren een trouwe en tevreden klant van Amazon, en vertrouw er inmiddels blind op dat ze goede producten leveren. Dat neemt niet weg dat ik Barnes & Noble, producent van de Nook ereader, waarmee ik de Kindle vooraf heb vergeleken, net zo goed in staat acht om een goed product te ontwikkelen. Ik heb daarom mijn keuze vooral bepaald aan de hand van de geboden functies en het beoogde gebruiksgemak van beide apparaten, die zich met name qua prijs onderscheiden van andere merken.
De Nook en de Kindle 3 kosten beide $139. Import- en verzendkosten inbegrepen, betaalde ik 140 euro voor de Kindle, die helaas alleen vanuit de Verenigde Staten verstuurd kan worden. Vind je het geen probleem om advertenties op het scherm van je e-reader te krijgen zodra je deze niet gebruikt, dan kun je kiezen voor de ongeveer 30 euro goedkopere “Kindle with Special Offers”.
Beide apparaten hebben een scherm met een diameter van 6 inch (ongeveer 15 centimeter) en kunnen met een lokaal draadloos netwerk (Wi-Fi) verbonden worden. De Kindle is er ook in een iets duurdere 3G variant, waarmee je niet alleen met Wi-Fi, maar ook via een wereldwijd mobiel netwerk toegang tot het internet hebt, zonder bijkomende abonnementskosten.
Het grootste verschil tussen de twee e-readers ligt in het feit dat de Kindle 3 met een fysiek toetsenbord werkt, waar de Nook over een touchscreen beschikt, zoals ook de nieuwere e-readers in de Kindle-serie van Amazon. Om die reden is de Kindle 3 meer rechthoekig van vorm, vergelijkbaar met een gemiddelde paperback. Hij weegt ongeveer 250 gram, is 8.5 mm dun, en meet 19 bij 12 cm.
Het toetsenbord wordt relatief weinig gebruikt, maar mijn ervaring met touchscreen is dat je al snel per ongeluk iets teweeg brengt op het scherm, en er meer vertraging zit tussen input (aanraking met je vinger) en output (het resultaat op het scherm). Dat is de voornaamste reden waarom ik voor de Kindle Keyboard gekozen heb.Om een idee te krijgen van hoe de Kindle in de hand ligt, kun je een doorsnee paperback vastpakken, rekening houdende met het feit dat je je vingers vrij weg houden van een groot deel van de voorkant.
Electronic ink
Net als de Nook, maakt de Kindle gebruik van electronic ink technologie. Deze ‘elektronische inkt’ maakt korte metten met het in oudere e-readers veelgebruikte LCD-scherm, dat niet alleen licht geeft, maar ook reflecteert, waardoor tekst moeilijk leesbaar kan zijn, vooral bij zonlicht. Met electronic ink wordt de ervaring van het lezen van een papieren boek in grote mate geëvenaard. Bovendien hoeft het scherm niet constant ververst te worden, zoals bij computerschermen het geval is. Daardoor kan een statisch beeld weergeven worden, zonder dat het apparaat stroom verbruikt.
Het nadeel hiervan is dat de overgang van het ene beeld naar het andere, bijvoorbeeld bij het ‘bladeren’ door een document, gepaard gaat met een merkbare vertraging van ongeveer een halve seconde, waarbij het scherm even zwart wordt, om vervolgens het nieuwe beeld te kunnen tonen. Met de groeiende populariteit zal deze beperking waarschijnlijk snel verdwijnen in nieuwere generaties e-readers. Ik heb het niet als storend ervaren.
Bestandsformaten
Wel storend is het gebrek aan ondersteuning voor EPUB, het standaard bestandsformaat waarin e-books uit de meeste (Nederlandse) webwinkels geleverd worden. Het is daarom niet mogelijk om e-books van bijvoorbeeld Bol.com op je Kindle te gebruiken, zonder deze eerst met speciale software om te zetten naar een formaat dat wel ondersteund wordt. Omdat ik veelal Engelse literatuur lees, en vooralsnog niet van plan was om relatief dure elektronische boeken in een webwinkel te kopen, heb ik dit nog niet als een obstakel ervaren, maar het is wel het grootste nadeel aan dit apparaat.
De Kindle 3 biedt ondersteuning voor o.a. de bestandsformaten PDF en DOC(X), alsook MP3 en AA(X) voor luisterboeken. Hiervoor is 4GB aan schijfruimte beschikbaar. Bestanden kunnen via de Kindle Store, e-mail of een USB-kabel naar je Kindle gekopieerd worden.
FunctiesDe basis van de Kindle 3 is de eigen bibliotheek, waarin alle opgeslagen documenten terug te vinden zijn. Met behulp van het toetsenbord selecteer je een tekst en heb je toegang tot enkele experimentele functies, zoals de zeer basale internet browser. Heb je een tekst geopend, dan kun je via datzelfde toetsenbord de lettergrootte en -helderheid aanpassen. Verder kun je de tekst doorzoeken, passages markeren, en de cursor bij een woord plaatsen om de definitie uit het Engelstalige woordenboek weer te geven. Zowel links als rechts van het scherm zijn twee knoppen geplaatst om snel een eenvoudig voor- en achteruit door een tekst te bladeren.
De ingebouwde MP3-speler is eveneens experimenteel, maar werkt verrassend goed, en de Kindle produceert geluid van een kwaliteit die ik er niet van had verwacht. Een laatste experimentele functie is text-to-speech, waarmee je een Engelse tekst kunt laten ‘oplezen’.
Wanneer je de e-reader ‘uit’ zet, of enige tijd niet gebruikt, verschijnt er een tekening van een bekende auteur of een andere aan literatuur gerelateerde afbeelding op het scherm, als ware het een screensaver, om de batterij te sparen.
Literatuur lezen op een e-reader
Ik nam de proef op de som met “Eve’s Diary”, een kort verhaal van Mark Twain, beschikbaar via Project Gutenberg. Een nadeel van deze gedownloade teksten is dat de opmaak niet optimaal is voor een ereader. Waar een gekocht e-book speciaal is ontwikkeld voor e-readers, missen teksten uit digitale bibliotheken veelal aandacht voor opmaak, en kunnen ze er daarom rommelig uitzien. In dit verhaal wordt elke pagina met tekst bovendien afgewisseld met een relevante afbeelding, een effect dat verloren gaat op een e-reader, die per keer maar één pagina kan weergeven.
De immersie die ik mis bij het lezen van literaire teksten op een beeldscherm, vind ik grotendeels terug bij de e-reader. De weergegeven tekst is prettig om te lezen, en het digitaal ‘bladeren’ door het verhaal went al snel. Het woordenboek is een prettige aanvulling, omdat het relatief weinig tijd kost om een definitie te verkrijgen. Het toevoegen van een bladwijzer, notitie of markering, heb ik nog maar zelden gebruikt. Het zijn functies die allicht niet kunnen ontbreken, maar daarmee de papieren bladwijzer, de pen en de markeerstift nog niet evenaren.
Het vereist wellicht enige gewenning, maar die onwennigheid duidt mijns inziens ook op een werkelijk gemis: de intimiteit met een papieren boek, waarin alle pagina’s, letters, bladwijzers, notities en onderstrepingen tastbaar blijven. Dat een verhaal niet verdwijnt in een ondoorzichtig apparaat vol met tientallen andere verhalen, maar begint en eindigt bij de voor- en achterkaft, en je derhalve aan dat verhaal een tastbare herinnering hebt.
De e-reader is, gezien de genoemde voordelen, een waardige toevoeging aan het arsenaal van de literatuur. Het biedt een relatief prettige leeservaring voor digitale teksten, voor casual reading, waarbij ik minder waarde hecht aan het ‘hebben van’ of de leeservaring an sich. Of ik de Kindle veel zal gebruiken voor het lezen van literaire teksten, zal de tijd leren, maar ik blijf voorlopig nog papieren boeken kopen.