Korte verhalen

Terug naar: Korte verhalen

In de strafkolonie - Franz Kafka

Plaats een reactie (registreren)
Ik las onlangs voor de tweede keer Franz Kafka's naargeestige korte verhaal 'In de strafkolonie.' In dat verhaal - een novelle is het bijna - wordt in detail beschreven hoe een apparaat gevangenen ter dood brengt, door tergend langzaam een boodschap in hun lichamen te kerven. Het is een uiterst macaber verhaal, maar door de nuchtere schrijfstijl van Kafka - is dat het goede woord? - blijft 'In de strafkolonie' en de zogenaamde Schreibmaschine fascineren. Mijn vraag is simpelweg: wie heeft het verhaal eveneens gelezen en wat vinden we ervan?
Vorig jaar las ik de Engelse vertaling, "In the Penal Colony". Ik denk ook dat het ondanks de bizarre details van de 'terechtstelling' blijft fascineren doordat je als lezer met de ogen van de Traveller naar het hele proces 'kijkt'. Zoals hij zegt, is het doel van zijn reis enkel om te observeren; de lezer kan niet anders, en is dankzij hem (en de verteller) een extra stap verder van het proces verwijderd. Bovendien zullen vooral zijn observaties passen bij onze Westerse opvattingen, waarmee je gelijk bij het thema van reizen en culturele verschillen terecht komt, dat in mijn herinnering sterk aanwezig was in dit verhaal. Verder blijft het Kafka, en kun je er praktisch oneindig veel symboliek in lezen. Volgens mij heb ik destijds een aantal notities gemaakt tijdens het lezen, daar zal ik eens naar op zoek gaan.

Een Nederlandse vertaling kan ik op internet helaas niet vinden, maar wie een Engelse vertaling wil lezen, kan hier terecht: "In the Penal Colony". Het origineel valt o.a. bij DigBib te lezen: "In der Strafkolonie".
Ja, dat verhaal ken ik. Het is niet mijn favoriete kortverhaal van deze auteur - een paar zomers geleden heb ik ze allemaal achter elkaar gelezen, met een serieuze Kafka-kater tot gevolg. In ieder geval: ik vond destijds vooral de logica van de officier doodeng, met zijn hele verantwoording voor het gebruik van die machine. En dat vind ik nu, nadat ik de Duitse versie eens bekeken heb, nog steeds. Enerzijds is de terechtstelling op de machine zo goed als de ideale straf - als het tenminste echt zo is dat de veroordeelden allemaal op een bepaald punt van de terechtstelling ineens tot een allesomvattend inzicht over hun misdrijf komen. Ik loop me immers nog steeds af te vragen hoe betrouwbaar het relaas van die officier is. En, hoe ideaal ook, tegelijk is het dan weer zowat de gruwelijkste straf die je je kan indenken.
Kafka, het is me wat. Eerlijk gezegd ben ik wel voor 's mans werk te vinden, al is de gouden regel: niet teveel ineens.
Dat verhaal heb ik jaren geleden eens gelezen. Ik herinner het me nog goed. Ik vond het fascinerend, wreed ook natuurlijk. Het wrede sleepte me wel meer mee dan het inhoudelijke, dus misschien is het dan toch z'n doel voorbij geschoten.
Ik moet het lezen voor mijn studie en heb het net vanmiddag gelezen. Wij moeten het vergelijken met Dante's Inferno.

Het verhaal vond ik inderdaad 'nuchter' gebracht en ik ben benieuwd hoe ik ander werk van Kafka ga vinden. The Trial en The Metamorphoses krijg ik volgende week met de post binnen.
The Metamorphosis is ge-wel-dig. Mijn favoriete Kafka ooit. ALs je de strafkolonie al goed vond, zal deze je zeker bevallen.
"The Trial", "The Metamorphosis"... Die man schreef in het Duits hoor.
Wat Plaas zegt ja, als je de duitse titels toch vertaald (leest) doe het dan in je moerstaal. Ik lees Kafka zelf liever in het oorspronkelijke Duits overigens, maar dat is een kwestie van voorkeur.

Ik vind dat Ein Landarzt overigens ook in het rijtje mag. Ook een erg vervreemdend verhaal. Briljant verfilmd trouwens door Koji Yamamura een paar jaar terug.
Ik lees Kafka ook gewoon in het Duits. Maar ja, wie leest er verder nog Duits? Alles moet maar in het Engels tegenwoordig. Dat is zo'n verarming. Engels is een heel geschikte taal voor commercie en voetbal, maar voor literatuur en wetenschap acht ik het Duits toch hoger.
Hmmm ... toen ik de vraag las keek ik even in mijn kast en vond, perfect bewaard in kanariegele kaft met zwaar aangezette zwarte letters: "Franz Kafka verzameld werk" van uitgeverij Querido.

Ik ben waarschijnlijk een van de weinigen hier die het dus met de Nederlandse vertaling moest doen, maar Rob, dan weet je waar je een Nederlandse vertaling kan vinden

Het eerste dat ik dacht was: Kafka was volgens mij geen grote fan van tatoeëren
Maar het was een interessant verhaal.
Ik zou Kafka inderdaad niet in het Engels lezen. Het verzameld werk van Kafka in het Nederlands (waar Rudetski het over heeft) is bij bijna elke kringloopwinkel voor zo'n €2,50 wel te koop. Nederlands ligt vrij dicht bij Duits, maar Engels is wel andere koek. Ik heb wel eens een Engelse vertaling van Der Prozess gezien, en dat was niet best. Echt van dat klinische, kille Engels, allemaal letterlijk vertaald. Moeilijk uit te leggen, maar Kafka in het Engels is hetzelfde als "The Terminator" kijken in een Duitse vertaling: "Ich komm zurück....." Niet goed dus. Bovendien is het Duits van Kafka aardig te volgen, dus waarom niet in het origineel lezen? Duits is toch een veel mooiere taal dan Engels

Ik heb de Divina Commedia van Dante eens in een Engelse vertaling gezien (Oxford press). Echt zoooo slecht, ongelofelijk, lijkt wel een vertaalcomputer!! Als je dat vergelijkt met de Nederlandse vertaling van Christinus Kops. Die Engelsen kunnen echt niet fatsoenlijk vertalen. Ik heb ook eens een interview met Karel van het Reve gelezen, waarin hij ook stelt dat Engelsen de originele tekst vaak compleet verkrachten in vertaling.
In hoofdlijnen ben ik het met je betoog eens. Maarja...er zijn altijd details he.
  • Is engels gewoon geen geschikte taal om bepaalde werken in te vertalen, of zijn er geen goede/creatieve vertalers te vinden die bv. Der Prozess kunnen vertalen.
  • Je zult toch wel enig duits moet kunnen lezen, hoe toegangelijk Kafka's duits ook is. Da's lang niet voor iedereen weggelegd. Ikzelf kan bv. wel 2 broden en een biertje in het duits bestellen, maar ik voel mij niet genoeg ge-equipeerd om Der Prozess te kunnen lezen.
  • Duits is in mijn oren inderdaad een prachtige taal. Mooier nog vind ik frans, maar dat blijft voor mij echt bij "du vin, du pain et du boursain" steken.
  • Zou de vertaling van het 14e eeuws Italiaans (?) van Dante naar het nederlands beter zijn dan de vertaling naar het engels die je hebt gelezen. Hoe bepaal je of een vertaling goed is. Ik bedenk al zo verschillende criteria die wel eens heel verschillende resultaten zouden kunnen opleveren (Zo dicht mogelijk bij de grondtekst blijven/Zo leesbaar mogelijk vertalen)
  • Is de goed/slecht beleving ook niet ingegeven door cultuur. Ik kan me maar zo voorstellen dat engelsen over onze vertalingen zeggen dat het zo slecht vertaald is, en dat vertalen naar het nederlands een verkrachting is.

Nu denk ik overigens ook dat van duits naar nederlands vertalen makkelijker gaat omdat nederlands dichter bij het duits ligt dan bijvoorbeeld engels.

(Welkom overigens op het forum. Als je de behoefte voelt zou je je hier kunnen voorstellen.)
@ Martijn: Je heb gelijk, er zijn natuurlijk verschillende criteria te bedenken waarop je een vertaling kan beoordelen. In het geval van Dante weet ik natuurlijk niet hoe dicht deze bij het origineel blijft. Eigenlijk vind ik dat ook niet zo'n probleem, aangezien het een dichtwerk is. Dan vind ik schoonheid van de taal belangrijker dan tekstgetrouwheid. Bovendien beheers ik het Nederlands natuurlijk veel beter, waardoor ik het Engels wellicht minder waardeer.

Hier zijn de beginregels van de Nederlandse en de Engelse vertaling:

Juist midden op de reistocht van ons leven
zag ik mij in een donker woud verloren,
daar ik van 't goede pad was afgeweken.

Helaas, hoe 't was, dat woud, valt zwaar te zeggen:
zó wild was 't en zó woest, zó dicht en donker,
dat de angsten nog herleven bij 't herdenken.

Ja, zelfs de dood kan haast niet erger wezen.
Maar om van 't heil dat ik daar vond te spreken
zal 'k ook verhalen, wat ik eerst aanschouwde.



Half way along the road we have to go,
I found myself obscured in a great forest,
Bewildered, and I knew I had lost the way.

It is hard to say what the forest was like,
How wild and rough it was, how overpowering;
Even to remember it makes me afraid.

So bitter it is, death itself is hardly more so;
Yet there was good there, and to make it clear
I will speak of other things that I perceived.

I cannot tell exactly how I got there,
I was so full of sleep...


Of vergelijk de ontmoeting van Vergilius:

verhief zich voor mijn ogen een gestalte,
door 't lange zwijgen als ontwend aan 't spreken.

Toen ik hem aanzag in de wijde stilte,
riep ik hem luide toe: 'Ontferm u mijner,
wat ge ook moogt zijn, of schim of menselijk wezenl'

'Mens ben ik niet, ik was het,' was zijn antwoord.



Before my eyes a man offered himself,
One who, for a long silence, seemed to be hoarse.
When I saw that fellow in the great desert,
I cried out to him: 'Have pity on me,
Whatever you are, shadow or definite man.'
And he replied: 'Not a man, though I was one.'


Naar mijn idee is de Engelse vertaling erg zoutloos, prozaïsch. Veel te letterlijk heb ik het idee.
Reageer op deze discussie Om een reactie te plaatsen, dien je je eerst te registeren.
Nieuwe discussie starten in: Korte verhalen (registreren)
Forumoverzicht: